5 valkuilen bij de overstap van vast naar zzp
De stap van loondienst naar zzp lijkt aantrekkelijk, maar er zijn een paar fouten die je beter kunt vermijden. Dit zijn de vijf die het vaakst misgaan.
Je hebt het besluit genomen: je gaat voor jezelf beginnen. Of je overweegt het serieus. Het uurtarief lijkt hoger, je werkt zelfstandiger en je bepaalt zelf je agenda. Dat klopt allemaal, maar er zijn ook zaken die nieuwkomers keer op keer onderschatten. Hier zijn de vijf meest voorkomende valkuilen.
1. Je tarief is te laag
In loondienst verdien je misschien 4.500 euro bruto per maand. Je denkt: als zzp'er vraag ik 60 euro per uur, dan zit ik goed. Maar dat klopt niet. Als zzp'er betaal je zelf je pensioen, verzekeringen, vakantiedagen, ziektekosten en belasting. Je hebt ook niet-declarabele uren: acquisitie, administratie, leegloop tussen opdrachten.
Een vuistregel: vermenigvuldig je gewenste netto maandinkomen met een factor 2,5 tot 3 om je benodigde uurtarief te berekenen. Wie dat niet doet, werkt harder dan in loondienst voor minder netto.
2. Geen buffer voor droge periodes
De eerste opdracht loopt goed. Dan stopt hij. En de volgende start twee maanden later. Die tussenliggende periode heb je geen inkomen, maar wel vaste lasten. Zorg voor een financiële buffer van minimaal drie tot zes maanden aan kosten voordat je de sprong maakt. Zonder die buffer neem je opdrachten aan die je eigenlijk niet wilt, tegen tarieven die te laag zijn.
3. De btw is niet van jou
Je factureert 75 euro per uur exclusief btw. Met btw is dat 90,75 euro. Dat extra bedrag staat op je rekening, maar het is niet jouw geld. Veel starters vergeten dit en geven het uit. Aan het einde van het kwartaal komt de btw-aangifte, en dan is het geld er niet meer. Maak een aparte rekening aan voor btw en zet het daar direct op na elke betaling.
4. Je bent een werknemer in zzp-kleding
De Belastingdienst kijkt niet naar je KvK-nummer, maar naar hoe je werkt. Werk je al twee jaar bij één opdrachtgever, vijf dagen per week, onder directe aansturing, met materialen van de opdrachtgever? Dan kan de Belastingdienst dat aanmerken als verkapt dienstverband. Dat heet schijnzelfstandigheid, en de gevolgen zijn fors: naheffingen, boetes en gedoe voor zowel jou als je opdrachtgever.
Zorg voor meerdere opdrachtgevers, een duidelijke opdrachtsomschrijving en een contract dat de zelfstandigheid ook echt weerspiegelt. Gebruik bij voorkeur een goedgekeurde modelovereenkomst.
5. Geen aandacht voor continuïteit
Veel zzp'ers zijn zo druk met de lopende opdracht dat ze vergeten aan de volgende te werken. Acquisitie doe je niet als je werk nodig hebt, maar terwijl je werk hebt. Dat geldt ook voor je profiel op platforms, je netwerk en je zichtbaarheid in je vakgebied.
Reserveer elke week een paar uur voor acquisitie, ook als je agenda vol zit. Wie dat niet doet, rijdt van opdracht naar opdracht met telkens een gat ertussenin.
Wat je meeneemt
De overstap naar zzp lukt het best als je hem zakelijk aanpakt. Bereken je tarief op basis van echte kosten, bouw een buffer op, houd btw apart, zorg dat je opdrachten echt zelfstandig zijn en werk continu aan je volgende opdracht. Wie deze vijf punten serieus neemt, heeft een solide start.