Het tariefgesprek: vijf vragen, drie no-go's en de nieuwe €38-grens

Een tariefgesprek voelt vaak als onderhandelen in het duister: je weet niet precies wat de opdrachtgever te besteden heeft, en de opdrachtgever weet niet precies wat jij waard bent. Met de nieuwe Wet rechtsvermoeden op basis van uurtarief — inmiddels door zowel Tweede als Eerste Kamer aangenomen — verandert dat gesprek fundamenteel. Hieronder lees je wat je moet vragen, wat je nooit moet accepteren, en waarom je tarief nu ook een juridisch label krijgt.

Waarom je tarief niet langer alleen een onderhandeling is

De Eerste Kamer stemde in 2026 in met het wetsvoorstel dat een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst invoert bij een laag uurtarief. Concreet: werk je als zzp'er onder een tarief van ongeveer €38 per uur, dan kun je straks makkelijker aanspraak maken op een arbeidsovereenkomst. De bewijslast dat er écht sprake is van zelfstandig ondernemerschap, verschuift dan naar de opdrachtgever.

Twee dingen om scherp te houden. Ten eerste: het exacte bedrag wordt pas bij de eerste toepassing officieel vastgesteld, en de ingangsdatum van de wet staat nog niet vast — eerder werd 1 januari 2027 genoemd, maar dat is nog niet officieel. Ten tweede: dit is geen wettelijk minimumtarief. Onder €38 werken blijft toegestaan zolang de kenmerken van zelfstandigheid in de praktijk kloppen: eigen risico, meerdere opdrachtgevers, geen gezagsverhouding. Maar een laag tarief trekt straks wel sneller de aandacht van de Belastingdienst én van de rechter.

Wat is jouw marktwaarde?

Voordat je het gesprek ingaat, weet je waar je staat. Drie stappen die dat concreet maken:

• Vergelijk binnen je vakgebied. Een tarief voor een interim beleidsadviseur bij een gemeente ligt anders dan voor een IT-specialist of een jurist — vraag bij je bureau of netwerk naar recente tarieven voor vergelijkbare opdrachten bij overheid en bedrijfsleven.
• Reken door naar een jaarbedrag. Een uurtarief zegt weinig zonder de niet-declarabele uren, verzekeringen (arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid) en reserveringen voor vakantie en ziekte erbij te tellen.
• Gebruik de €38-grens als ijkpunt, niet als doel. Voor ervaren professionals in beleid, IT, financieel of juridisch werk bij de overheid ligt een reëel tarief vaak ruim boven die grens — een tarief eronder is meestal geen teken van een goede deal, maar van een risicovolle constructie.

Vijf vragen die je moet stellen tijdens het tariefgesprek

• Is dit tarief all-in? Komen reiskosten, materiaal of andere onkosten er nog bovenop, of zit dat al verrekend in het uurtarief?
• Hoeveel uur wordt er gegarandeerd? Een mooi tarief bij 8 uur per week is iets anders dan hetzelfde tarief bij 32 uur.
• Wat is de betaaltermijn? 14 dagen is normaal, 60 dagen betekent dat jij feitelijk de bank van de opdrachtgever bent.
• Is er ruimte voor indexatie? Bij verlenging van de opdracht na een jaar mag je tarief meebewegen met de markt, niet stilstaan.
• Hoe wordt de opdracht juridisch vormgegeven? Zzp op factuurbasis, een korte overeenkomst van opdracht, of liever detachering of loondienst — vraag dit expliciet uit, zeker onder de €38-grens.

Drie dingen die je nooit zou moeten accepteren

• Een tarief onder de grens zonder dat je zelfstandigheid ook klopt in de praktijk. Werk je op vaste tijden, onder aansturing en zonder ondernemersrisico voor een tarief onder €38, dan loop jij het risico op onzekerheid over je positie en loopt de opdrachtgever het risico op een naheffing.
• Verkapt werknemerschap tegen zzp-tarief. Vaste werktijden, een leidinggevende die je aanstuurt als teamlid, geen ruimte om je eigen werkwijze te bepalen — dat is in de praktijk een dienstverband, hoe de factuur ook heet.
• Mondelinge afspraken over duur, tarief of betaaltermijn. Zet alles zwart-op-wit voordat je begint. Een gesprek is geen contract.

Checklist voor het tariefgesprek

• Ken je marktwaarde vooraf, op basis van vergelijkbare opdrachten.
• Vraag expliciet of het tarief boven of onder de €38-grens ligt en waarom.
• Leg gegarandeerde uren, betaaltermijn en indexatie vast in het contract.
• Toets of de praktijk (aansturing, werktijden, risico) past bij het gekozen contract — zzp, detachering of loondienst.
• Twijfel je over de constructie? Bespreek het vooraf met je bureau in plaats van achteraf met de Belastingdienst.

Een goed tariefgesprek gaat niet alleen over het hoogste getal, maar over een tarief dat past bij hoe je werkt. Bij Smito kijken we per opdracht mee welke vorm — zzp, detachering of loondienst — het beste aansluit bij jouw situatie en de opdracht, zodat je niet achteraf voor verrassingen komt te staan.